UEB tổ chức thành công EDAST 2026: Kết nối tri thức quốc tế, đề xuất hướng đi cho phát triển kinh tế và chuyển đổi bền vững

Ngày 26/8/2026, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Liên minh Đa dạng Sinh học Quốc tế và Trung tâm Nông nghiệp Nhiệt đới Quốc tế (CIAT) tổ chức Hội thảo Quốc tế về Kinh tế Phát triển lần thứ nhất với chủ đề “Phát triển kinh tế và Chuyển đổi bền vững” (EDAST 2026). Thông qua 02 phiên toàn thể, 05 báo cáo chủ đạo và 01 tọa đàm bàn tròn, Hội thảo kết nối kinh nghiệm quốc tế với những vấn đề thực tiễn của Việt Nam, từ chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm, quản trị tài nguyên thiên nhiên đến đổi mới mô hình tăng trưởng và vượt qua bẫy thu nhập trung bình. 

Diễn đàn quốc tế về những vấn đề phát triển đặt ra trong bối cảnh mới

Hội thảo EDAST 2026 được tổ chức tại Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN với sự phối hợp chuyên môn của Liên minh Đa dạng Sinh học Quốc tế và CIAT. Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia đến từ Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Đài Loan, Đại học Wageningen và Trung tâm Nghiên cứu Wageningen (Hà Lan), Đại học Quốc gia Pusan (Hàn Quốc), Đại học Cabuyao (Philippines), cùng đại diện các bộ, ban, ngành, tổ chức quốc tế, cơ quan nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp.

Toàn cảnh Hội thảo

Các công trình khoa học được tuyển chọn từ Hội thảo dự kiến được tổng hợp trong ấn phẩm Climate Change and the Transformation of Vietnam’s Development Model – Proceedings of EDAST 2026, do Springer xuất bản và lập chỉ mục trên hệ thống Scopus. PGS.TS. Nguyễn An Thịnh và PGS.TS. Nguyễn Đình Tiến, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN, là đồng chủ biên ấn phẩm. Sự hiện diện của các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện cơ quan quản lý từ nhiều lĩnh vực đã tạo nên một không gian trao đổi đa chiều. Những vấn đề tưởng như thuộc các phạm vi khác nhau – tăng trưởng kinh tế, quản trị tài nguyên, chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm, biến đổi khí hậu, đổi mới sáng tạo hay công bằng xã hội – được đặt trong cùng một mối quan hệ để tìm kiếm cách tiếp cận tổng thể hơn đối với phát triển bền vững.

Các diễn giả tham dự hội thảo EDAST 2026

Tăng trưởng nhanh phải đi cùng chất lượng và tính bền vững

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Hoàng Khắc Lịch, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN, nhận định những quan niệm truyền thống về phát triển đang được xem xét lại trước tác động của biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học, chuyển dịch năng lượng, già hóa dân số, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và trí tuệ nhân tạo, cùng những biến động của thương mại và chuỗi giá trị toàn cầu.

PGS.TS. Hoàng Khắc Lịch, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN

Theo PGS.TS. Hoàng Khắc Lịch, câu hỏi đặt ra đối với các nền kinh tế đang phát triển không còn chỉ là “làm thế nào để tăng trưởng nhanh hơn?”, mà quan trọng hơn là “làm thế nào để tăng trưởng tốt hơn và bền vững hơn?”. “Đó phải là sự tăng trưởng dựa vào năng suất lao động, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao; sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên; nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu; và quan trọng hơn, bảo đảm thành quả phát triển được chia sẻ rộng rãi, không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Đối với Việt Nam, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi đất nước hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, Việt Nam không chỉ cần duy trì tốc độ tăng trưởng mà còn phải thực hiện những chuyển đổi căn bản về mô hình tăng trưởng, cơ cấu kinh tế, công nghệ, nguồn nhân lực, quản trị tài nguyên và chất lượng thể chế.

Từ trách nhiệm của một trường đại học định hướng nghiên cứu thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, PGS.TS. Hoàng Khắc Lịch khẳng định nghiên cứu kinh tế không chỉ nhằm giải thích các vấn đề phát triển, mà cần góp phần đề xuất giải pháp, cung cấp bằng chứng khoa học và tạo lập không gian đối thoại chính sách phục vụ sự phát triển của đất nước.

Phó Hiệu trưởng UEB kỳ vọng EDAST 2026 sẽ góp phần làm rõ những động lực mới cho tăng trưởng của Việt Nam; nhận diện các điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực và năng lực thực thi; đồng thời mở ra cơ hội hợp tác giữa Nhà trường với các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, đào tạo, tư vấn chính sách và chuyển giao tri thức.

Từ định hướng đó, nội dung Hội thảo được triển khai qua 02 phiên toàn thể với 05 báo cáo chủ đạo, tiếp cận phát triển bền vững từ cả xu hướng toàn cầu và những vấn đề cụ thể đặt ra đối với Việt Nam.

Phiên toàn thể thứ nhất: Kết nối các vấn đề trong tiến trình chuyển đổi toàn cầu

Phiên toàn thể thứ nhất với chủ đề “Phát triển kinh tế và chuyển đổi bền vững: Xu hướng toàn cầu” do PGS.TS. Nguyễn Đình Tiến, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN, và GS.TS. Shuo-Yan Chou, Giáo sư ưu tú, Giám đốc Trung tâm Đổi mới Internet vạn vật, Khoa Quản lý Công nghiệp, Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Đài Loan, điều phối.

PGS.TS. Nguyễn Đình Tiến, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN(phải), và GS.TS. Shuo-Yan Chou, Giáo sư ưu tú, Giám đốc Trung tâm Đổi mới Internet vạn vật, Khoa Quản lý Công nghiệp, Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Đài Loan, điều phối phiên toàn thể thứ nhất

Ba báo cáo tại phiên toàn thể thứ nhất lần lượt tiếp cận các vấn đề về chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm, quản trị tài nguyên thiên nhiên và năng lực hợp tác trong quá trình hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững.

Mở đầu phiên làm việc, TS. Mark M. Lundy, đại diện Liên minh Đa dạng Sinh học Quốc tế và CIAT tại Cali, Colombia, trình bày báo cáo chủ đạo:“Kết nối hệ thống lương thực, thực phẩm, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học vì an ninh lương thực, thực phẩm, dinh dưỡng và một tương lai bền vững: Sáng kiến toàn cầu”.

Báo cáo đặt chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm trong mối liên hệ trực tiếp với hành động khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học. Theo TS. Mark M. Lundy, đây là những vấn đề có sự tương tác chặt chẽ nhưng trong thực tế vẫn thường được xây dựng và triển khai theo các lộ trình riêng biệt. Vì vậy, việc tích hợp các mục tiêu, nguồn lực và cơ chế hành động là điều kiện cần thiết để bảo đảm an ninh lương thực, thực phẩm, cải thiện dinh dưỡng và nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

TS. Mark M. Lundy, đại diện Liên minh Đa dạng Sinh học Quốc tế và CIAT tại Cali, Colombia

Từ thực tiễn triển khai, diễn giả nhấn mạnh ba điều kiện cần được kết nối đồng thời là chính sách, năng lực thực thi và nguồn lực tài chính. Một chính sách đúng chỉ có thể tạo ra chuyển biến khi được hỗ trợ bởi dữ liệu, con người, cơ chế phối hợp và nguồn lực đủ để triển khai.

Tiếp nối chương trình, GS.TS. Roberto F. Rañola, Jr., Hiệu trưởng Đại học Cabuyao, Philippines, trình bày báo cáo chủ đạo: “Kinh tế tài nguyên thiên nhiên trong bảo đảm phát triển bền vững: Xu hướng toàn cầu”.

GS.TS. Roberto F. Rañola, Jr., Hiệu trưởng Đại học Cabuyao, Philippines

Báo cáo tập trung phân tích vai trò của tài nguyên thiên nhiên đối với tăng trưởng kinh tế và chất lượng phát triển dài hạn. Nguồn nước, đất đai, rừng, khoáng sản và các dạng vốn tự nhiên khác chỉ thực sự trở thành nền tảng phát triển khi được quản lý minh bạch, sử dụng hiệu quả và gắn với một khuôn khổ thể chế phù hợp.

Từ góc nhìn kinh tế tài nguyên, tham luận cho thấy tăng trưởng không thể được đánh giá chỉ bằng quy mô sản lượng trong ngắn hạn. Những tổn thất về môi trường, suy giảm tài nguyên và chi phí phục hồi hệ sinh thái cũng cần được tính đến trong quá trình lựa chọn và đánh giá chính sách phát triển.

Báo cáo thứ ba của phiên do bà Krista Kruft, Cố vấn cấp cao về quan hệ đối tác chiến lược đa phương, Đại học Wageningen và Trung tâm Nghiên cứu Wageningen, Hà Lan, trình bày với chủ đề: “Quản trị chuyển đổi bền vững: Thúc đẩy hợp tác và nâng cao năng lực để hiện thực hóa mục tiêu”.

Bà Krista Kruft, Cố vấn cấp cao về quan hệ đối tác chiến lược đa phương, Đại học Wageningen và Trung tâm Nghiên cứu Wageningen, Hà Lan

Bà Krista Kruft nhấn mạnh rằng chuyển đổi bền vững không chỉ là một bài toán kỹ thuật. Từ mục tiêu đến kết quả thực tế còn là cả một quá trình xây dựng năng lực, tổ chức phối hợp và duy trì hợp tác giữa cơ quan quản lý, giới nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng.

Các vấn đề như chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm, biến đổi khí hậu và suy giảm đa dạng sinh học không tồn tại độc lập, vì vậy cũng không thể được xử lý bằng những giải pháp đơn tuyến. Muốn tạo ra thay đổi, các bên chịu tác động cần được tham gia ngay từ quá trình tham vấn, thiết kế chính sách đến triển khai và đánh giá kết quả.

Ba báo cáo tại phiên thứ nhất cùng gặp nhau ở một điểm: phát triển bền vững đòi hỏi cách tiếp cận hệ thống. Tài nguyên thiên nhiên, hệ thống lương thực, thực phẩm, khí hậu và đa dạng sinh học cần được xem xét trong mối quan hệ tương tác, thay vì được chia tách thành những chương trình riêng biệt.

Phiên toàn thể thứ hai: Bài học vượt bẫy thu nhập trung bình và mô hình phát triển phù hợp với Việt Nam

Tiếp nối các vấn đề mang tính toàn cầu, phiên toàn thể thứ hai với chủ đề “Các quan điểm và mô hình đương đại về phát triển bền vững” tập trung vào kinh nghiệm phát triển của Hàn Quốc và khả năng vận dụng những cách tiếp cận mới tại Việt Nam.

Phiên làm việc do PGS.TS. Lưu Quốc Đạt, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN, và bà Huỳnh Thị Thanh Tuyền, Trưởng nhóm Nghiên cứu về Môi trường thực phẩm và Hành vi người tiêu dùng khu vực châu Á, Liên minh Đa dạng Sinh học Quốc tế và CIAT, điều phối.

PGS.TS. Lưu Quốc Đạt, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN, và bà Huỳnh Thị Thanh Tuyền, Trưởng nhóm Nghiên cứu về Môi trường thực phẩm và Hành vi người tiêu dùng khu vực châu Á, Liên minh Đa dạng Sinh học Quốc tế và CIAT, điều phối phiên toàn thể thứ hai

Tại phiên này, GS.TS. Keunjae Lee, Đại học Quốc gia Pusan, Hàn Quốc, trình bày báo cáo chủ đạo:“Kinh nghiệm chuyển đổi kinh tế của Hàn Quốc và con đường trở thành quốc gia thu nhập cao của Việt Nam: Vượt qua bẫy thu nhập trung bình”.

GS.TS. Keunjae Lee, Đại học Quốc gia Pusan, Hàn Quốc

Từ quá trình chuyển đổi kinh tế của Hàn Quốc, báo cáo phân tích những điều kiện giúp một quốc gia vượt qua ngưỡng thu nhập trung bình và tiến tới nhóm nước có thu nhập cao. Kinh nghiệm được đặt trong mối liên hệ với những vấn đề Việt Nam đang phải giải quyết như năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo, sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước và chất lượng thể chế.

GS.TS. Keunjae Lee cho rằng mỗi quốc gia có bối cảnh phát triển riêng, vì vậy Việt Nam không thể sao chép nguyên mẫu con đường của Hàn Quốc. Điều quan trọng là nhận diện đúng những điểm nghẽn của nền kinh tế, đầu tư mạnh hơn cho nguồn nhân lực nghiên cứu và phát triển, nâng cao chất lượng lao động và xây dựng năng lực đổi mới sáng tạo.

Báo cáo chủ đạo cuối cùng do PGS.TS. Nguyễn An Thịnh, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN, trình bày với chủ đề:“Góc nhìn chủ nghĩa xã hội sinh thái và ứng dụng tại Việt Nam”.

PGS.TS. Nguyễn An Thịnh, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN

Tham luận giới thiệu cách tiếp cận về chủ nghĩa xã hội sinh thái, trong đó phát triển kinh tế được xem xét trong mối quan hệ với công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và giới hạn của hệ sinh thái. Thông qua nghiên cứu trường hợp quy hoạch tỉnh Cao Bằng đến năm 2050, báo cáo đề xuất cấu trúc tăng trưởng dựa trên sự tham gia của Nhà nước, khu vực tư nhân, cộng đồng và nguồn lực tài nguyên – môi trường.

Cách tiếp cận này cho thấy phát triển bền vững không phải là sự lựa chọn giữa tăng trưởng và bảo vệ môi trường. Bài toán đặt ra là thiết kế được một mô hình trong đó tăng trưởng được tạo ra từ năng suất, tri thức và đổi mới sáng tạo; đồng thời bảo vệ tài sản sinh thái và bảo đảm lợi ích của quá trình phát triển được phân bổ hài hòa hơn.

Từ trao đổi học thuật đến những khuyến nghị cho Việt Nam

Sau các báo cáo chủ đạo, các đại biểu đã mở rộng nội dung trao đổi với sự tham gia của đại diện Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN, Đại học Quốc gia Pusan, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Liên minh Đa dạng Sinh học Quốc tế và CIAT, Đại học Wageningen và Đại học Cabuyao.

Các vấn đề thảo luận tập trung vào: làm thế nào để chuyển những định hướng và khuyến nghị phát triển bền vững thành hành động cụ thể tại Việt Nam?

Từ các báo cáo và phần thảo luận, Hội thảo gợi mở một số nhóm khuyến nghị chính sách:

Thứ nhất, Việt Nam cần tiếp cận phát triển bền vững theo hướng hệ thống và liên ngành. Chuyển đổi hệ thống lương thực, thực phẩm cần được kết nối với hành động khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học, quản trị tài nguyên, sức khỏe, thương mại và sinh kế của người dân.

Thứ hai, cần nâng cao chất lượng và khả năng kết nối dữ liệu phục vụ quá trình ra quyết định. Theo TS. Mark M. Lundy, dữ liệu cần được sử dụng xuyên suốt từ thiết kế chính sách, tổ chức triển khai đến đánh giá kết quả, hình thành một vòng phản hồi liên tục để kịp thời điều chỉnh chính sách.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Thứ ba, quá trình chuyển đổi cần có sự tham gia thực chất của các bên liên quan. Kinh nghiệm được chia sẻ tại Hội thảo cho thấy không có một giải pháp đơn lẻ cho phát triển bền vững. Cơ quan quản lý, trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng cần tham gia từ khâu xác định vấn đề đến xây dựng và triển khai giải pháp.

Thứ tư, Việt Nam cần tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, nguồn nhân lực chất lượng cao và năng lực đổi mới sáng tạo. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao năng suất, tạo ra các động lực tăng trưởng mới và tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao.

Thứ năm, tăng trưởng cần dựa nhiều hơn vào năng lực của doanh nghiệp trong nước. Bên cạnh việc thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, Việt Nam cần nâng cao khả năng nghiên cứu, đổi mới công nghệ, quản trị và tham gia chuỗi giá trị của khu vực doanh nghiệp nội địa.

Thứ sáu, yếu tố công bằng cần được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình chuyển đổi. Phát triển chuỗi giá trị và sử dụng tài nguyên phải đi cùng cơ chế chia sẻ lợi ích hợp lý, bảo đảm tiếng nói và quyền lợi của các nhóm chịu tác động. Cách tiếp cận Con người – Hành tinh – Lợi nhuận (People – Planet – Profit) được nhắc đến như một gợi ý để cân bằng đồng thời các mục tiêu xã hội, môi trường và kinh tế.

Đặt nền móng cho một diễn đàn thường niên về kinh tế phát triển

Khép lại EDAST 2026, các báo cáo và trao đổi tại Hội thảo cho thấy chuyển đổi bền vững không thể được thực hiện bằng những chính sách riêng lẻ hoặc bởi một chủ thể duy nhất. Điều Việt Nam cần không chỉ là xác định đúng mục tiêu, mà còn phải xây dựng năng lực thực thi, hoàn thiện dữ liệu, huy động nguồn lực và hình thành cơ chế phối hợp đủ hiệu quả để đưa mục tiêu vào thực tế.

Được tổ chức lần đầu tiên, EDAST 2026 đặt nền móng cho một diễn đàn học thuật và đối thoại chính sách thường niên về kinh tế phát triển và chuyển đổi bền vững. Đây là nơi các kết quả nghiên cứu mới, kinh nghiệm quốc tế và những vấn đề phát triển của Việt Nam được kết nối, trao đổi và tiếp tục phát triển thành các chương trình hợp tác cụ thể.

Các đơn vị tham dự hội thảo chụp ảnh lưu niệm

Thông qua Hội thảo, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN tiếp tục khẳng định vai trò của một trường đại học định hướng nghiên cứu, chủ động kết nối giới học thuật với cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp. Đây cũng là cách UEB từng bước đưa nghiên cứu đến gần hơn với chính sách và thực tiễn, đóng góp vào quá trình xây dựng một mô hình tăng trưởng có năng suất cao hơn, khả năng chống chịu tốt hơn và bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.

Báo chí đưa tin về Hội thảo:

1. Đài TH Hà Nội: https://hanoionline.vn/phat-trien-kinh-te-va-chuyen-doi-ben-vung-414706.htm

2. Nhân dân: https://nhandan.vn/kien-tao-nhung-huong-di-moi-cho-phat-trien-ben-vung-post984650.html

3. Đầu tư: https://baodautu.vn/phat-trien-ben-vung-tu-cam-ket-chinh-sach-den-hanh-dong-thuc-chat-d685245.html

4. Công thương: https://congthuong.vn/toc-do-phat-trien-cua-viet-nam-lam-the-gioi-ngac-nhien-470678.html

5. Hà Nội mới: https://hanoimoi.vn/ket-noi-tri-thuc-quoc-te-voi-nhung-van-de-phat-trien-cua-viet-nam-1327842.html

6. Tạp chí Giáo dục: https://giaoduc.net.vn/edast-2026-ket-noi-tri-thuc-quoc-te-kien-tao-nhung-huong-di-moi-cho-phat-trien-ben-vung-post262413.gd

7. Lao động: https://laodong.vn/ldt/dao-tao/chuyen-gia-ban-giai-phap-de-viet-nam-vuot-bay-thu-nhap-trung-binh-1756991.ldo

8. Thông tấn xã Việt Nam: https://chinhsachcuocsong.vnanet.vn/nhan-dien-dong-luc-tang-truong-moi-cua-viet-nam-trong-giai-doan-chuyen-doi/94627.html

9. VOV: https://vov1.vov.vn/kinh-te/tin-kinh-te/nang-luc-quan-tri-quyet-dinh-hieu-qua-chuyen-doi-ben-vung-134522.vov

Một số hình ảnh tại Hội thảo: